Τα λευκά σοκάκια στο χωριό: Το παραδοσιακό ασβέστωμα της Μεγάλης Εβδομάδας.


Επισκέψεις: 346

Το ασβέστωμα των σπιτιών αποτελεί μια παλαιότατη συνήθεια για τους κατοίκους των χωριών.

Τα σπίτια ασβεστώνονταν τουλάχιστον τρεις φορές το χρόνο, στις μεγάλες γιορτές Δεκαπενταύγουστο,Χριστούγεννα & Πάσχα.

Σοκάκια στο Χωριό


Μα το Πάσχα το ασβέστωμα επιβάλλεται οι αυλές, τα πεζούλια,
τα σοκάκια ακόμα και τα δέντρα πρέπει να είναι περιποιημένα ,
καθαρά, με το λευκό του ασβέστη, χρώμα συνώνυμο της καθαριότητας
και της επιμέλειας. Όλα περιποιημένα και καθαρά τη στιγμή που θα γίνει η Περιφορά του Επιταφίου τη Μεγάλη Παρασκευή.

Ο ασβέστης ήταν φθηνό υλικό, εύκολο στη χρήση του, δεν ήθελε ιδιαίτερες αναλογίες, πρώτο χέρι αραιό, δεύτερο πιο πηχτό στο οποίο πρόσθεταν λίγο λουλάκι για να δώσει φωτεινότητα και μια χούφτα χοντρό αλάτι ή ζάχαρη για μη ξεβάφει όταν το ακουμπάς. Αυτά για τα πεζούλια και τους τοίχους, μα για τις πλάκες του δρόμου τα πράματα ήταν πιο απλά. Το μίγμα του ασβέστη ανακατευόταν σε μεγάλα δοχεία τους “ντενεκέδες” με λίγο “τηγανόλαδο” για να γλυστρά πιο εύκολα η βούρτσα με τις σκληρές τρίχες ανάμεσα στις πέτρες.

Η παράδοση του ασβεστώματος είναι βαθιά ριζωμένη στην Ελλάδα
από την εποχή των αρχαίων πόλεων
. Αν και αρκετά σοκάκια ερήμωσαν και οι νοικοκυράδες δεν θα βγούνε να ασβεστώσουν οι “εθελοντές του Καλού Χωριού” για μια ακόμα χρονιά κρατούν το έθιμο ζωντανό. Τα χόρτα κόπηκα, τα σοκάκια σκουπίστηκαν, και ο ασβέστης έδωσε την λάμψη του. Οι γιαγιάδες χαμογέλασαν “μύρισε Πάσχα στο χωριό ” είπαν και μοίρασαν απλόχερα ευχές σε όλους μας.

Πού έχει τις ρίζες του αυτό το νοσταλγικό έθιμο;

Το 1922 στους Έλληνες της Σμύρνης παραχωρήθηκαν, από το κράτος, παλιά πετρόκτιστα σπίτια. Εκείνοι όμως ήταν συνηθισμένοι σε έναν άλλο τρόπο ζωής & αναζητούσαν τρόπους να κάνουν πιο άνετη τη ζωή τους. Αφαιρούσαν τα αγριόχορτα από τους κήπους, κλάδευαν και άσπριζαν με ασβέστη τα σπίτια, τους κήπους, τις αυλές τους, καθώς αυτό ήταν το μόνο μέσο καθαριότητος και περιποίησης που διέθεταν τότε.

Το 1938 ο Μεταξάς, επέβαλε διάταγμα που όριζε το αναγκαστικό ασβέστωμα σε όλα τα σπίτια των νησιών. Στόχος του μέτρου ήταν να αποτραπεί η διάδοση των ασθενειών. Μία από αυτές ήταν η χολέρα που σάρωνε τη χώρα και είχε απλωθεί ακόμη και στα οικόσιτα πτηνά.

Η αναγκαστική λεύκανση της δικτατορίας

Το 1955, η βασίλισσα Φρειδερίκη, μετά από προτροπές «κοσμικών κύκλων» παρουσίασε  στον πρωθυπουργό Κ. Καραμανλή, μια πρόταση για τη διαφήμιση των νησιών. Ήταν μια φωτογραφία με καλοσυντηρημένα σπίτια στην Μύκονο. Τα λευκά σπίτια με τις μπλε λεπτομέρειες, έγιναν το σήμα κατατεθέν του Αιγαίου. Η υποχρεωτική λεύκανση των σπιτιών επιβλήθηκε και από τη στρατιωτική δικτατορία του 1967.

Έγγραφο που διαβίβασε το «Τμήμα Διοικητικής Αποκεντρώσεως Νομαρχίας Κυκλάδων»
προς «τα Αστυνομικά Τμήματα, Δημάρχους & Προέδρους Κοινοτήτων Νομού»στις 15.6.1972

Έτσι τελικά παρέμεινε το ασβέστωμα αφενός ως ένας τρόπος απολύμανσης ενώ αργότερα μεταφέρθηκε σαν έθιμο. Πολλοί διατήρησαν τον ασβέστη για να διώχνει τις ακτίνες του ήλιου κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Έτσι βοηθούσαν να διατηρείται μία ανεκτή θερμοκρασία στο εσωτερικό του σπιτιού.

Η αισιοδοξία που αποπνέει το λευκό χρώμα έκανε το ασβέστωμα ένα από τα πιο αγαπημένα και νοσταλγικά έθιμα στην Ελλάδα. Το Πάσχα, βέβαια, έχει την τιμητική του θυμίζοντας σε πολλούς τα παιδικά τους χρόνια στο χωριό.
Και το ασβέστωμα των σπιτιών θυμίζει σίγουρα ένα Πάσχα μιας άλλης εποχής…

Παρά τις δύσκολες στιγμές που βιώνει η ανθρωπότητα εμείς δηλώνουμε έτοιμοι τηρώντας την παράδοση και χαρίζοντας μια νότα αισιοδοξίας και κανονικότητας στην μικρή μας κοινωνία .

Στο άρθρο αυτό αντλήσαμε πληροφορίες απο:
https://www.mixanitouxronou.gr/

#ΠάσχαστοΧωριό #έθιμα #ασβέστωμα #εθελοντισμός #ΠολιτιστικόςΣύλλογος #ΚαλόΧωριό